محمدجواد روح

محمدجواد روح

سردبیر

مقالات
  • از دی 1357تا دی 1404

    از دی 1357تا دی 1404

    فردا سالگرد ۲۶ دی‌ماه ۱۳۵۷ است؛ روزی که محمدرضا پهلوی با چشمانی اشک‌بار کشور را ترک کرد تا در خلأ ناشی از رفتن او، سیستم وقت خیلی سریع و طی کمتر از یک ماه فرو بپاشد. ۴۷ سال پس از آن روز، در دی‌ماه ۱۴۰۴ تجمعات زیادی در نقاط مختلف کشور شکل گرفت که یکی از شعارهای اصلی آن، بازگشت به دوران پهلوی بود. این، البته از طنزهای تلخ روزگار است که جامعه‌ای با راهپیمایی‌ها و اعتراضات گسترده و حضوری جان‌برکف در خیابان‌ها و درگیری‌ها، رژیمی را تغییر دهد و بر الگوی حکمرانی سلطنت‌محور پس از ۲۵۰۰ سال نقطه پایان نهد و رویای جمهوری و حاکمیت ملی را راهنمای عمل خویش قرار دهد و چند نسل بعد، فرزندان و نوادگان انقلابیون و حتی بخشی از پشیمان‌شدگان همان نسل به خیابان‌ها بیایند و رجعت به نیم قرن پیش را فریاد بزنند.

  • راهبرد بقا و تنفس/بحثی در تبیین مبانی روزنه‌گشایی و نسبت آن با زندگی روزمره، سیاست داخلی 
و سیاست خارجی امروز ایران و ایرانیان/ بخش دوم و پایانی

    راهبرد بقا و تنفس/بحثی در تبیین مبانی روزنه‌گشایی و نسبت آن با زندگی روزمره، سیاست داخلی و سیاست خارجی امروز ایران و ایرانیان/ بخش دوم و پایانی

    همانطور که قالیباف در مجلس یک روز به راست افراطی حمله می‌کند، یک روز علیه دولت و ظریف و روحانی حرف می‎زند. یعنی، جریانی است که هر روز به یک جهتی حرکت می‎کند و اصلاً جایگاهی ندارد که بشود رویش حساب کرد.

  • راهبردی از سر ناچاری/ بحثی در تبیین مبانی روزنه‌گشایی و نسبت آن با زندگی روزمره، سیاست داخلی و سیاست خارجی امروز ایران و ایرانیان/ بخش نخست

    راهبردی از سر ناچاری/ بحثی در تبیین مبانی روزنه‌گشایی و نسبت آن با زندگی روزمره، سیاست داخلی و سیاست خارجی امروز ایران و ایرانیان/ بخش نخست

    روزنه‌گشایی را نه به‌عنوان راهبردی بدیل اصلاح‌طلبی، بلکه به‌عنوان راهبردی ناگزیر در مناسبات سیاست داخلی (و نیز سیاست خارجی) باید در نظر گرفت و در این جهت، به زیست روزمره شهروندان در شرایط بحران استناد می‌کند.

  • شجاعت میانه‌روی/ درباره مبنای تئوریک سخنان اخیر  روحانی

    شجاعت میانه‌روی/ درباره مبنای تئوریک سخنان اخیر روحانی

    شجاعت واقعی، نه در شعارهای رادیکال و نمایش‌ وفاداری و پایداری یا مخالف‌خوانی و مرگ‌خواهی، بلکه در دیدن واقعیت، پذیرش واقعیت و گشودن روزنه‌ای در شرایط سخت است. اولین شرط روزنه‌گشایی نیز، باور به سختی و دشواری وضعیت تا حد محدودیت و مسدودیت کامل است.

  • ارزش تحول/ اهمیت اصلاح‌طلبی  دینی و سیاسی در چیست؟

    ارزش تحول/ اهمیت اصلاح‌طلبی دینی و سیاسی در چیست؟

    بازگشت‌گرایان را جا دارد تذکر داد که راه اصلاح و انتخاب تحول، جز این نیست که به جای تمسک و توسل به قدرت و دخیل بستن به سنت، بازاندیشید و جای انسان و تغییر جهان را دید. سروش و اصلاح‌طلبان دهه ۷۰ چه در ساحت دین و چه عرصه سیاست چنین کردند و هنوز هم، با گذشت سه دهه راه بدیل جدی در برابر مسیر و سیره آنان هویدا نیست.

  • جنبشی که از خود عبور کرد

    جنبشی که از خود عبور کرد

    جنبش دانشجویی در اوایل دهه۸۰ بیش و پیش از آنکه از اصلاحات و خاتمی عبور کند؛ از خویشتن عبور کرد. سنگی که دفتر تحکیمی‌ها با رؤیای دموکراسی در چاه انداختند، بیش از آنکه به سر اصلاح‌طلبان اصابت کند؛ بر خودشان فرود آمد. قدر نعمت ندانستند و به مصیبت گرفتار آمدند.

  • اشکال از شماست نه دولت

    اشکال از شماست نه دولت

    آقای قالیباف هم بهتر است به جای نصیحت رئیس‌جمهور و مصلحت‌اندیشی برای دولت، خروجی عملکرد مجلس تحت‌امر خود را ارائه دهد؛ مجلسی که در کنار استیضاحی با نتیجه معکوس، خروجی‌های دیگرش جز جنجال‌آفرینی، دوقطبی‌سازی، مداخله در انتصابات، فضاسازی برای حذف چهره‌های موثر و ژنرال‌های دولت، ارائه طرح‌های چندفوریتی و ضدامنیتی و سوالات فله‌ای برای گرفتن وقت وزرای دولت نبوده است.

  • امنیت روانی  و روان امنیتی

    امنیت روانی و روان امنیتی

    به نظر می‌رسد مقامات ارشد کشور، برای تامین «امنیت روانی» جامعه، بیش از هر چیز باید تکلیف خود را با «روان‌های امنیتی» روشن کنند؛ جریانی که قدرتمند ماندن آن، نه فقط توسعه، دموکراسی و تنش‌زدایی (که ارزش‌های لیبرال‌ها و اصلاح‌طلبان است)؛ بلکه امنیت را (که مبنای تداوم حکومت و ثبات جامعه است)، به مخاطره می‌افکند؛ بی‌آنکه اندکی مسئولیت اقدامات خود را بپذیرند و یا از طلبکاری‌های خود بکاهند.

  • دلارزدایی یا بورس‌گرایی؟

    دلارزدایی یا بورس‌گرایی؟

    فراهم کردن بستر رونق بورس نیازمند اقدامات روشنی در زمینه کاهش نرخ سود بانکی و فاصله‌گرفتن از روند دستوری و غیرشفاف حاکم بر اقتصاد کشور است. در این صورت است که می‌توان مدعی شد که کشور واقعاً برای مقابله با پیامدهای تحریم‌ها، برنامه‌ای عملی و جدی دارد و جز شعار ساختن و توهم بافتن، واقعاً کاری در دست اقدام است.

  • تجدیدنظر یا تسلیم؟/ به بهانه گفته خاتمی و نوشته تاج‌زاده

    تجدیدنظر یا تسلیم؟/ به بهانه گفته خاتمی و نوشته تاج‌زاده

    فراتر از نکاتی که خاتمی و تاج‌زاده (به‌عنوان سیاستمدارانی مصلح و منتقد) بیان کرده‌اند، گفته خاتمی و نوشته تاج‌زاده را می‌توان بهانه‌ای قرار داد و درباره نسبت «تجدیدنظر» و «تسلیم» اندیشید. اینکه در شرایط «بن‌بست مذاکرات» (عبارتی که مشترکاً از سوی عالی‌ترین مقام نظام سیاسی و شاخص‌ترین زندانی سیاسی درباره وضع موجود به کار رفته است)، چه گامی باید بر داشت و آیا اصولاً می‌توان گامی برداشت و فرضاً اگر گامی برداشت، آیا جز «تسلیم» می‌توان نامی بر آن گذاشت؟