تحلیل چتمهاوس از موازنه جدید قدرت در خلیج فارس: تنگه هرمز به اهرم راهبردی بازدارندگی ایران تبدیل شد
اندیشکده انگلیسی چتمهاوس در تحلیلی با بررسی پیامدهای جنگ اخیر، تأکید کرد که معادلات ژئوپلیتیکی خلیج فارس دستخوش تغییری پایدار شده و تنگه هرمز از یک تهدید نظری به یک اهرم عملی و دائمی در بازدارندگی ایران تبدیل گشته است.
به گزارش هممیهن آنلاین به نقل از خبرآنلاین و ایرنا، اندیشکده چتمهاوس در یادداشتی به قلم توماس ژونو، دانشیار دانشگاه اتاوا، با عنوان «ایران و موازنه جدید خلیج فارس» نوشت که تحولات اخیر نظامی، موازنه امنیتی منطقه را به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گرداند.
بر اساس این تحلیل، در حالی که مذاکرات برای تمدید آتشبس میان ایران و آمریکا با احتیاط در جریان است، تهران در هر توافق احتمالی برای پایان جنگ، بازسازی بازدارندگی خود را با تمرکز ویژه بر جایگاه کلیدی تنگه هرمز و نمایش آسیبپذیری کشورهای حاشیه خلیج فارس دنبال خواهد کرد.
نویسنده این گزارش تصریح کرد که جنگ اخیر یک مانع روانی را در محاسبات امنیتی شکسته است. پیشتر، سناریوی بسته شدن تنگه هرمز در بازیهای جنگی و شبیهسازیهای امنیتی غرب صرفاً یک گزینه نظری محسوب میشد، اما اکنون این موضوع به بخشی از «واقعیت ژئوپلیتیکی» خلیج فارس تبدیل شده است. چتمهاوس تأکید کرد که بعید است ایران به راحتی از این اهرم قدرت که به دست آورده، صرفنظر کند.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: «تهران در روند بازسازی توان نظامی خود، احتمالاً اهمیت بیشتری برای قابلیتهایی قائل خواهد شد که تهدید علیه مسیرهای حیاتی انرژی و تجارت جهانی را معتبر نگه میدارند.» این اندیشکده بهبود توان موشکی و پهپادی ایران را در راستای همین اولویت راهبردی ارزیابی کرده است.
چتمهاوس همچنین به آسیبپذیری کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس اشاره کرد و نوشت که این کشورها بخش عمدهای از اعتبار بینالمللی خود را بر تصویر «ثبات و امنیت» بنا کرده بودند، اما جنگ اخیر نشان داد که آنها در برابر پیامدهای هرگونه تقابل گسترده با ایران مصون نیستند.
این اندیشکده در نهایت هشدار داد که نگرانی درباره امنیت تنگه هرمز میتواند با تحولات دریای سرخ و بابالمندب نیز پیوند بخورد؛ بهگونهای که در صورت تشدید تنشها، ورود نیروهای یمنی به معادله فشار بر مسیرهای کشتیرانی میتواند پیامدهای اقتصادی بسیار گستردهتری برای جهان به همراه داشته باشد.
جمعبندی تحلیل چتمهاوس حاکی از آن است که با وجود احتمال دستیابی به توافق سیاسی، موازنه جدیدی در خلیج فارس شکل گرفته است که در آن، نقش تنگه هرمز و آسیبپذیری اقتصاد جهانی از اختلال در جریان انرژی، ابزارهای اصلی در راهبرد بازدارندگی ایران را تشکیل میدهند.