کودکان را از واقعیت جنگ جدا نکنیم

به گزارش هم‌میهن آنلاین به نقل از شرق، ملیحه محمودخواه در یادداشتی با اشاره به تأثیرات روانی جنگ بر کودکان، نوشت: صدای انفجار حتی اگر دور باشد، برای کودک نزدیک و واقعی است. جنگ برای او یک تیتر خبری نیست که بتوان آن را بست؛ از تعطیلی مدرسه و تغییر برنامه‌های روزمره گرفته تا اضطراب پنهان در خانه، همه نشانه‌هایی است که کودک آن‌ها را درک می‌کند، حتی اگر علت‌ها را نداند.

مریم کاظمی، کارگردان تئاتر و عضو شورای سیاست‌گذاری مرکز نمایشی کودک و نوجوان سوره امید، با تأکید بر آسیب‌پذیری کودکان، معتقد است نگاه صرفاً ترحم‌آمیز کمکی به حل مسئله نمی‌کند. او پیشنهاد می‌دهد کودک را نه موجودی جداافتاده و صرفاً مظلوم، بلکه «شهروند کوچکی» ببینیم که در بطن جامعه زندگی می‌کند و از تحولات آن اثر می‌گیرد.

به گفته کاظمی، پنهان‌کردن واقعیت جنگ از کودک ممکن نیست، زیرا او تغییرات را با تمام وجود حس می‌کند. مسئله اصلی نه انکار واقعیت، بلکه نحوه توضیح آن است؛ توضیحی متناسب با سن، تجربه و دایره واژگان کودک، بدون ورود به تحلیل‌های پیچیده سیاسی و بدون تحمیل اضطراب بزرگسالانه.

او بر ضرورت آموزش والدین در حوزه مهارت‌های ارتباطی تأکید می‌کند و می‌گوید پدران و مادران باید بیاموزند چگونه با زبان کودک با او گفت‌وگو کنند. به باور این هنرمند، شعارزدگی و تحمیل مواضع فکری به کودکان نه‌تنها مفید نیست، بلکه می‌تواند به اضطراب آن‌ها بیفزاید.

کاظمی نقش هنر، به‌ویژه تئاتر و قصه‌گویی، را در همراهی با کودکان مهم می‌داند و معتقد است آثار فرهنگی باید صادقانه و بدون جهت‌دهی مستقیم تولید شوند. به گفته او، نیاز اصلی کودک در شرایط بحران، بیش از هر چیز حفظ امکان بازی، تخیل، امنیت روانی و ادامه زندگی روزمره است.

او تأکید می‌کند نباید بحران را بهانه‌ای برای تحمیل موضوعات بزرگسالانه به کودکان کرد. از نگاه کاظمی، جهان کودک از جزئیات ملموس آغاز می‌شود و گاهی شکستن یک وسیله شخصی برای او مهم‌تر از تحلیل‌های کلان سیاسی است. بنابراین باید از همان سطح تجربه زیسته کودک با او همراه شد.

این عضو شورای سیاست‌گذاری مرکز نمایشی کودک و نوجوان سوره امید معتقد است کودکان امروز بیش از آنچه تصور می‌شود در جریان اخبار قرار دارند و پرسش‌های زیادی دارند. هنر خانواده و نهادهای فرهنگی آن است که این آگاهی را به ترس و سردرگمی تبدیل نکنند.

در جمع‌بندی این دیدگاه تأکید شده است که حمایت از کودک به معنای جدا کردن او از واقعیت یا ارائه توضیح‌های سنگین نیست، بلکه باید شرایطی فراهم شود که در میان تغییرات، احساس فروپاشی نکند و بتواند همچنان بازی کند، بخندد و زندگی را ادامه دهد؛ حمایتی که با فهم جهان کودک آغاز می‌شود، نه با تکرار کلیشه‌های ترحم‌آمیز.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید