موج گرمای کمسابقه در جنوبگان؛ افزایش ۲۰ درجهای دما
دانشمندان از وقوع موج گرمای غیرعادی در جنوبگان خبر دادهاند؛ پدیدهای که باعث شده دمای برخی مناطق این قاره یخزده تا حدود ۲۰ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین فصلی ثبت شود.
به گزارش هممیهن آنلاین به نقل از خبرآنلاین، دانشمندان از وقوع موج گرمای کمسابقه در جنوبگان ابراز نگرانی کردهاند؛ رویدادی که باعث شد دمای برخی نقاط این قاره یخزده تا حدود ۲۰ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین فصلی افزایش یابد. این اتفاق در شرایطی رخ داده که جهان بهتازگی دومین ماه مه گرم تاریخ ثبتشده را تجربه کرده و نگرانیها درباره تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی افزایش یافته است.
بر اساس گزارش زومیت، در روز ۶ ژوئن پژوهشگران مستقر در شبهجزیره ترینیتی، شمالیترین بخش قاره جنوبگان، دمای ۱۵.۴ درجه سانتیگراد را ثبت کردند؛ رقمی که بهطور قابلتوجهی بالاتر از نقطه انجماد و بسیار فراتر از شرایط معمول این فصل است.
رائول کوردرو، استاد اقلیمشناسی دانشگاه خرونینگن هلند، اعلام کرد دمای ثبتشده حدود ۲۰ درجه بالاتر از مقدار طبیعی برای اوایل زمستان جنوبگان بوده و چنین اختلافی یک ناهنجاری اقلیمی بزرگ محسوب میشود.
نشانههای این گرمایش غیرعادی تنها در دادههای هواشناسی دیده نمیشود. لوئیس مونوز، یخچالشناس شیلیایی، گفت در بازدید اخیر از یخچال طبیعی کالینز در شمالغربی شبهجزیره جنوبگان، شرایطی غیرمنتظره مشاهده شده است.
به گفته او، دما آنقدر بالا رفته بود که تقریباً همه چیز در فضای باز در حال ذوب شدن بود. در حالی که در این زمان از سال معمولاً حدود ۲۰ سانتیمتر برف تازه و لایههای ضخیم یخ سطح زمین را میپوشاند، در این بازدید بارانی نسبتاً گرم میبارید که حتی باعث ذوب شدن یخهای سطحی میشد.
مونوز تأکید کرد چنین شرایطی تأثیر مستقیمی بر یخچالها دارد، زیرا در این فصل یخچالها باید برف دریافت کنند، نه اینکه دچار کاهش جرم و ذوب شوند؛ موضوعی که نشانهای نگرانکننده برای پایداری یخچالهای منطقه به شمار میرود.
این موج گرما در شرایطی رخ داده که جنوبگان در سالهای اخیر با فشارهای فزایندهای روبهرو بوده است. بسیاری از یخچالهای این قاره با سرعت بیشتری در حال عقبنشینی هستند و نمونه شناختهشده آن یخچال طبیعی «توایتس» است که به دلیل احتمال تأثیر گسترده فروپاشی آن بر سطح آب دریاهای جهان، به «یخچال آخرالزمان» شهرت یافته است.
پژوهشگران در سالهای اخیر تلاش کردهاند تجهیزات پایش بلندمدت را در زیر یخچال توایتس نصب کنند. هرچند استقرار کامل تجهیزات دائمی با چالشهایی همراه بوده، اما اندازهگیریها نشان میدهد دمای آب در زیر این یخچال گرمتر از پیشبینیهای مدلهای علمی است؛ موضوعی که میتواند روند ذوب را تسریع کند.
به گفته کوردرو، یک موج گرما بهتنهایی باعث نابودی یخهای جنوبگان نمیشود، اما این رویداد بخشی از روندی بلندمدت است که طی آن دمای این قاره در چند دهه اخیر بهتدریج افزایش یافته؛ روندی که بسیاری از دانشمندان آن را با تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی مرتبط میدانند.
در همین حال، پژوهشی از مرکز تحقیقات جنوبگان دانشگاه ویکتوریا ولینگتون در نیوزیلند هشدار میدهد اگر انتشار گازهای گلخانهای بهطور چشمگیری کاهش نیابد، میزان ذوب یخهای جنوبگان تا پایان قرن ممکن است به حدود ۱۰ برابر سطح کنونی برسد.
نیکلاس گالج، استاد اقلیمشناسی و از نویسندگان این مطالعه، اعلام کرد در سناریویی که میانگین دمای جهان بین ۳.۵ تا ۴ درجه بالاتر از سطح پیشاصنعتی افزایش یابد، ذوب سطحی در سراسر جنوبگان تشدید میشود و سکوهای یخی اطراف قاره در برابر فروپاشی ناگهانی آسیبپذیرتر خواهند شد.
به گفته او، اگر گرمایش جهانی از ۴ درجه فراتر رود، احتمال فروپاشی سریع بخشهایی از صفحات یخی جنوبگان افزایش مییابد؛ رخدادی که میتواند پیامدهای گستردهای برای مناطق ساحلی در سراسر جهان داشته باشد.