سیانان: مقامات آمریکایی متن توافق ایران را «بسیار مبهم» توصیف کرده و کماهمیت جلوه میدهند
مقامهای آمریکایی به شبکه تلویزیونی سیانان گفتهاند که مذاکرهکنندگان ایالات متحده در حال تلاش هستند تا متن توافق میان واشنگتن و تهران را هرچه سریعتر منتشر کنند، هرچند همزمان اهمیت زبان و عبارات بهکاررفته در این سند را کماهمیت جلوه میدهند.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از شفقنا، این مقامها متن توافق را «بسیار مبهم» توصیف کردند و گفتند هدف اصلی آن ایجاد فضایی مساعدتر برای مذاکرات حضوری و فنی است که در آینده انجام خواهد شد. آنان ادعا کردند که این چارچوب به گونهای طراحی شده است که ایران بتواند آن را از نظر سیاسی برای مخاطبان داخلی خود قابل عرضه و دفاع کند.
علاوه بر این، مقامها مدعی شدند متن «یادداشت تفاهم» ــ که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه به سیانان گفته بود یک و نیم صفحه است ــ بازتابدهنده تعهدات مهمی نیست که ایران از طریق کانالهای غیرعلنی به آمریکا داده است؛ تعهداتی که به گفته آنها اعتماد بیشتری برای امضای این توافق ایجاد کرده است.
یکی از این مقامها گفت که «نباید بیش از حد روی متن و عبارات یادداشت تفاهم تمرکز کرد»، و این توافق را یک «سند سیاسی» توصیف کرد.
«آنچه از خود سند مهمتر است، درک و تفاهمی است که میان ما وجود دارد. به همین دلیل مهم بود که این توافق انجام شود تا بتوانیم فضایی ایجاد کنیم که درباره همه این مسائل گفتوگو کنیم. چون در اصل میگوید ما تحریمها را لغو خواهیم کرد، درباره موضوع هستهای به توافق خواهیم رسید و داراییها را آزاد خواهیم کرد.»
این مقام ادامه داد: اما تحریمها را بر اساس میزان پیشرفت امور لغو خواهیم کرد. همچنین زمانی داراییها را آزاد خواهیم کرد که درباره سازوکارهای اجرای این اقدام به توافق برسیم.
این مقام همچنین ادعا کرد که تیم مذاکرهکننده رئیسجمهور «متنی تدوین کرده که به ایران اجازه میدهد آنچه را برای سیاست داخلی خود لازم دارد، بیان کند».
اما چنین رویکردی میتواند در داخل آمریکا برای دولت دونالد ترامپ هزینه سیاسی سنگینی داشته باشد. مقامها ماهها برای دستیابی به توافق با ایران تلاش کردهاند تا به جنگی که بهشدت نامحبوب بود و چشمانداز روشنی برای پایان آن وجود نداشت، خاتمه دهند؛ جنگی که باعث جهش شدید قیمت بنزین شده است. در همین حال، چهرههای تندروی محافظهکار خواستار مشاهده چارچوب توافق شدهاند، زیرا نسبت به این موضوع بدبین هستند که دونالد ترامپ و دولتش برای پایان دادن به جنگ امتیازات بیش از حدی داده باشند.
بر اساس اظهارات فردی که متن توافق را دیده و آن را برای سیانان تشریح کرده است، در متن توافق بهطور مشخص و جزئی توضیح داده نشده که ایران چه تعهداتی درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود پذیرفته است؛ این در حالی است که ترامپ و دیگر مقامهای آمریکایی بارها تأکید کردهاند که ایالات متحده بر نابودی این ذخایر نظارت خواهد کرد.
در عوض، توافق تنها بهصورت کلی بیان میکند که ایران «بار دیگر تأکید میکند که هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد»؛ تعهدی که تهران پیشتر نیز در توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با دولت باراک اوباما نیز داده بود.
با این حال، مقامهای آمریکایی استدلال کردند که ایران از طریق کانالهای غیرعلنی به آمریکا اطلاع داده است که حاضر است امتیازاتی را که دولت ترامپ به دنبال آن است ارائه کند. از جمله این موارد، مشارکت آمریکا در نابودی مواد غنیشده در محل و با هماهنگی آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. مقامها گفتند چنین امتیازی بهطور صریح در متن سند ذکر نشده است.
در مقابل، متن توافق با جزئیات بیشتری توضیح میدهد که در صورت اجرای تعهدات از سوی ایران، چه نوع تسهیلات و گشایشهای مالی در انتظار این کشور خواهد بود؛ از جمله امکان دسترسی به یک صندوق توسعهای ۳۰۰ میلیارد دلاری در آینده. بر اساس اظهارات مقامها، ترامپ و ونس هر دو بهطور قاطع تأکید کردهاند که منابع این صندوق از دلارهای آمریکایی تأمین نخواهد شد.
متن توافق درباره آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران شفافیت کمتری دارد و تنها تصریح میکند که این داراییها در جریان مراحل بعدی مذاکرات و با پیشرفت روند گفتوگوها آزاد شده و «بهطور کامل در دسترس» قرار خواهند گرفت، بدون آنکه جدول زمانی مشخصی ارائه شود.
این توافق همچنین تصریح میکند که ایران بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم قادر خواهد بود نفت و محصولات پتروشیمی خود را به فروش برساند و آمریکا نیز معافیتهای تحریمی لازم را صادر خواهد کرد تا ایران بتواند از منافع مالی این فروش بهرهمند شود.
در پاسخ به پرسشی درباره این معافیتهای تحریمی، یک مقام آمریکایی توافق را «مبتنی بر عملکرد» توصیف کرد و گفت ایران «تنها در صورتی به مزایای یادداشت تفاهم دسترسی خواهد داشت که به تمامی بندهایی که پذیرفته پایبند بماند؛ از جمله عدم تولید سلاح هستهای، ازبینبردن مواد غنیشده و عدم اخلال در آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز».
اگرچه آمریکا هنوز متن توافق را بهطور عمومی منتشر نکرده است، اما به گفته فردی آگاه از مذاکرات، نسخههایی از این توافق میان مقامهای اروپایی و دیگر اعضای گروه هفت که برای نشست این هفته گروه هفت در فرانسه گرد هم آمدهاند، در حال دستبهدستشدن است.
رهبران کشورهای مختلف در جریان دیدارهایی که در شهر تفریحی کوهستانی اویان-له-بن برگزار شد، از ترامپ خواستهاند درباره برخی از مفاد توافق شفافسازی کند.
محرمانهماندن متن توافق حتی از سوی برخی متحدان ترامپ نیز با انتقاد مواجه شده است. آنها پرسیدهاند چرا چارچوبی که پیشتر امضا شده باید همچنان از دید عموم پنهان بماند. ونس بهصورت علنی گفته است که آمریکا خواهان انتشار توافق است، اما «تشریفات دیپلماتیک» در میان است و ایران و کشورهای میانجی میخواهند روند «اعلام و انتشار» آن مرحلهبندی شود.
او روز سهشنبه به شبکه فاکس نیوز گفت: قطریها و پاکستانیها در تمام این مذاکرات با ایرانیها نقش میانجی داشتهاند و عملاً از ما خواستهاند که نحوه انتشار این توافق را بهصورت مرحلهای پیش ببریم.
به گفته منابع آگاه، در پشت پرده برخی مقامهای دولت ترامپ مشتاقاند متن توافق هرچه سریعتر منتشر شود، اما به ایران فرصت دادهاند تا روندهای داخلی خود را طی کند.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت: ما میخواهیم متن منتشر شود. آنها از ما خواستهاند تا جمعه صبر کنیم، اما ما در حال مذاکره هستیم که شاید بتوانیم زودتر آن را منتشر کنیم و در حال تلاش برای همین موضوع هستیم.
ترامپ نیز روز سهشنبه به خبرنگاران گفت که برای انتشار عمومی این سند منتظر «یک موقعیت رسمی» است، اما مدعی شد آنقدر به محتوای توافق افتخار میکند که میتواند آن را کلمه به کلمه در برابر دوربینها از حفظ بخواند.
او همچنین ادعا کرد که دور بعدی مذاکرات برای حل اختلافات باقیمانده «آسانتر» از مرحله نخست خواهد بود. یکی از مقامهای دولت ترامپ مرحله بعدی، یعنی مذاکرات «بسیار فنی»، را نوعی دوره آزمایشی برای ایران توصیف کرد.
این بازه ۶۰ روزه، که از روز جمعه با آغاز مذاکرات حضوری میان هیأتهای آمریکایی و ایرانی شروع میشود، به مقامهای دولت ترامپ فرصت خواهد داد تا میزان جدیت ایران در پایبندی به تعهداتش و همچنین سطح امتیازهای هستهای که حاضر به ارائه آنهاست را ارزیابی کنند.
یکی از مقامها گفت: تمرکز اصلی ما بیشتر بر دستیابی به توافق در بلندمدت است؛ یعنی بر محتوای واقعی توافق و ایجاد اعتماد متقابل. این موضوع از مدیریت روایت رسانهای مهمتر است.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
