گرینلند تهدیدی برای آینده ناتو
از زمان حمله آمریکا به ونزوئلا و دستگیری نیکولاس مادورو، چندین نفر از مقامات دولت آمریکا، اینفلوئنسرهای نزدیک به جنبش ماگا و خود دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا بر تهدیدها علیه گرینلند تاکید کردند.
از زمان حمله آمریکا به ونزوئلا و دستگیری نیکولاس مادورو، چندین نفر از مقامات دولت آمریکا، اینفلوئنسرهای نزدیک به جنبش ماگا و خود دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا بر تهدیدها علیه گرینلند تاکید کردند. ادعاهای آنها مبنی بر اینکه آمریکا باید بهدلایل امنیت ملی خود، گرینلند را تحت کنترل خود داشته باشد، نگرانی بیشتری را در دانمارک نسبت به اوایل سال 2025 ایجاد کرده است.
گرینلند یک قلمرو خودمختار دانمارک است. دونالد ترامپ ادعا میکند که آمریکا به گرینلند بهدلیل موقعیت استراتژیکش در قطب شمال نیاز دارد. درست است بگوییم که هم روسیه و هم چین فعالیتهای نظامی خود را در قطب شمال افزایش دادهاند. اگر روسیه موشکهایی را بهسمت آمریکا پرتاب کند احتمالاً از فراز آسمان گرینلند خواهند گذشت.
این امر میتواند این منطقه را بهعنوان زمینهای برای حضور بیشتر آمریکا و موقعیت استراتژیک برای قرار دادن رهگیرهای موشکی آمریکا بهعنوان بخشی از سیستم دفاع موشکی «گنبد طلایی»، اولویت دولت ترامپ، فراهم کند. با این حال مشخص نیست که چرا واشنگتن برای دفاع از خود نیاز دارد کنترل کامل گرینلند را در دست داشته باشد. آمریکا هماکنون در پایگاه فضایی پیتوفیک، تاسیسات نیروی فضایی آمریکا که از سال 1943 در حال فعالیت است، حضور دارد.
توافق دفاعی آمریکا و دانمارک 1951 به آمریکا اجازه میدهد از این پایگاه استفاده کند که میزبان اسکادران دوازدهم هشدار فضایی است؛ گروهی که سیستمهای هشدار اولیه موشکهای بالستیک آمریکا را اداره میکند و همچنین گروهی که از بخشی از شبکه جهانی ماهوارهای آمریکا مراقبت میکند. این پایگاه فرودگاه فعال و بندی در شمالیترین قسمت آبهای عمیق که آن را به هاب زیرساختی مفید است، تبدیل میکند.
در دوران جنگ سرد، آمریکا 6هزار سرباز را در سراسر مجموعهای از کمپها در سراسر این جزیره مستقر کرد. اگر احساس نیاز بیشتری کند میتواند حضور سربازها را بیشتر کند، بدون اینکه اختلالی در حق حاکمیت دانمارک ایجاد کرده باشد.
دانمارک بهوضوح اعلام کرده است که تهدیدهای آمریکا را نمیپذیرد. مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک روز دوشنبه بیانیهای را منتشر کرد و به دولت ترامپ یادآور شد که آمریکا و دانمارک متحدان ناتو هستند و آمریکا هماکنون از طریق توافق دفاعی موجود به گرینلند دسترسی دارد. او همچنین گفت که حمله به گرینلند پایانی برای ناتو است. این یک بزرگنمایی نیست.
بهسختی میتوان دید که چگونه ائتلافی از نقض معاهدهای میتوانند خود را احیا کنند آن هم وقتی بهاندازه حمله یک متحد به دیگری برای تصرف اراضی شوکهکننده باشد. تغییر در سیاست آمریکا تحت نگرش ترامپ هماکنون خطر تضعیف اعتبار تعهد آمریکا به ضمانت ماده 5 پیمان ناتو را در پی دارد. تهدید آمریکا (قدرتمندترین کشور عضو ناتو) برای حمله به یک کشور دیگر عضو ناتو به اعتبار ماه 5 آسیب بیشتری میزند.
موضع آمریکا که اجازه میدهد منافع آمریکا بر قوانین بینالمللی غلبه کند، چالشی هنجاری برای ناتو هم هست. ناتو خود را ائتلافی بر اساس ارزشهای مشترک اعضای آن حول دموکراسی و حاکمیت قانون توصیف کرده است. در واقع بیشتر انتقادهای ناتو از اقدامات روسیه علیه اوکراین و کشورهای دیگر بر همین اساس است. انحراف آمریکا از این ارزشها، ناتو را از نظر سیاسی و همچنین نظامی تضعیف میکند.
رهبران اروپایی باید محتاطانه درباره انتقاد از دولت ترامپ بر سر اقداماتش در ونزوئلا فکر کنند. فرانسه از لحن نسبتاً قوی برای محکوم کردن حملات آمریکا بهعنوان اقدامی غیرقانونی استفاده کرده است. دیگر کشورها مانند بریتانیا بسیار محتاطتر بودهاند. حتی اگر کسی سوال داشته باشد که مادورو تحت چه شرایطی به قدرت رسیده اما غیرقانونی بودن این حمله امری آشکار بهنظر میرسد. اما باتوجه به انتقاداتی که از ریاکاری غرب در دوران جنگ اسرائیل و غزه مطرح شد، کشورها واضحتر از قبل انتقاد میکنند: بعید است که هرگونه طفره رفتن در درازمدت بهنفع آنها باشد.
سیستمهای ائتلافهای سنتی روزانه تغییر شکل میدهند و کشورهای اروپایی ممکن است در آیندهای نزدیک به حمایت دیگر کشورهای آمریکای جنوبی یا دیگر کشورهای در حال توسعه نیاز داشته باشند.
باوجود آمریکای غیرقابلپیشبینیتر و حتی متخاصمتر رهبران اروپایی همچنان از توانایی اروپا برای دفاع از خود نگرانی دارند. تهدید روسیه همچنان واقعی باقی مانده است. با این حال هیچ کشوری نباید خیال کند که بازگشت به اتکا به ضمانتهای امنیتی آمریکا ممکن خواهد بود.
