تحلیلگر آمریکایی: توافق با ایران نشانه ناکامی راهبردی واشنگتن
یک تحلیلگر ارشد آمریکایی با اشاره به توافق اخیر میان ایران و آمریکا، جنگ دولت دونالد ترامپ علیه ایران را فاقد دستاورد راهبردی دانست و نوشت این تحولات میتواند نشانهای از کاهش تدریجی حضور آمریکا در خاورمیانه باشد.
به گزارش هممیهن آنلاین به نقل از ایسنا، استیون کوک، تحلیلگر ارشد اندیشکده «شورای روابط خارجی»، در یادداشتی در نشریه آمریکایی «فارن پالسی» عملیات نظامی دولت دونالد ترامپ علیه ایران را فاقد دستاورد راهبردی ارزیابی کرده و توافق اخیر میان تهران و واشنگتن را نشانهای از تحققنیافتن اهداف اعلامی آمریکا در این جنگ دانسته است.
کوک در یادداشتی با عنوان «زمان آن رسیده که آمریکا خاورمیانه را ترک کند» با اشاره به یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا نوشت بر اساس مفاد منتشرشده، دو طرف قرار است درباره برنامه هستهای ایران مذاکره کنند. همچنین ایران برای مدت ۶۰ روز میتواند نفت خود را تحت یک معافیت ویژه صادر کند و تردد در تنگه هرمز نیز از سر گرفته شود. با این حال، به گفته مقامهای ایرانی، این شرایط تنها در بازه زمانی تعیینشده در یادداشت تفاهم برقرار خواهد بود و پس از آن احتمال دارد سازوکاری برای دریافت هزینه عبور از تنگه هرمز اعمال شود.
این تحلیلگر در ادامه با طرح این پرسش که «آمریکا دقیقاً چرا وارد این جنگ شد؟» نوشت بر اساس اطلاعاتی که تاکنون از توافق منتشر شده، آمریکاییها، شرکای منطقهای واشنگتن و مصرفکنندگان جهانی انرژی پیش از آغاز این جنگ در وضعیت بهتری قرار داشتند.
وی همچنین به اظهارات اخیر دونالد ترامپ اشاره کرد که گفته بود در صورت پایبند نبودن ایران به تعهداتش، آمریکا «نگهبان خاورمیانه» خواهد بود. به اعتقاد کوک، نتیجه واقعی این جنگ ممکن است نه افزایش نفوذ آمریکا، بلکه آغاز روند خروج تدریجی واشنگتن از منطقه باشد.
در این یادداشت، روند تاریخی حضور آمریکا در خلیج فارس نیز مرور شده است. به نوشته کوک، پس از خروج نیروهای بریتانیا از منطقه در سال ۱۹۷۱، آمریکا به تدریج جای این کشور را گرفت، اما حضور گسترده نظامی واشنگتن تا زمان حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۰ شکل نگرفت.
او با اشاره به کارنامه سه دهه و نیم حضور آمریکا در منطقه نوشت این حضور موفقیت چشمگیری نداشته و تلاشهای واشنگتن برای تغییر ساختارهای سیاسی در کشورهایی مانند عراق یا گسترش الگوی حکمرانی مورد نظر غرب در خاورمیانه به نتیجه مطلوب نرسیده است. به اعتقاد این تحلیلگر، سیاست دولت ترامپ در قبال ایران نیز در همین چارچوب با ناکامی مواجه شده است.
کوک همچنین از شکلگیری نوعی اجماع در فضای سیاسی آمریکا برای کاهش درگیریهای این کشور در خاورمیانه سخن گفت. به گفته او، دموکراتها بر گذار انرژی و کاهش وابستگی به منابع منطقه تأکید دارند و در میان جمهوریخواهان نیز این پرسش مطرح شده است که چرا آمریکا باید همچنان ضامن امنیت خلیج فارس باشد، در حالی که خود به بزرگترین تولیدکننده نفت و گاز جهان تبدیل شده است.
این تحلیلگر پیشبینی کرد که در آینده حضور نظامی آمریکا در منطقه محدودتر خواهد شد؛ از جمله استقرار دورهای ناوهای هواپیمابر، حفظ حضور دریایی در بحرین و احتمالاً استقرار بخشی از توان هوایی در اردن.
در بخش دیگری از این یادداشت آمده است که متحدان منطقهای آمریکا نیز ناچار خواهند بود خود را با شرایط جدید تطبیق دهند. به باور نویسنده، این کشورها در عین ادامه خرید تسلیحات از آمریکا، به سمت تنوعبخشی به منابع تأمین تجهیزات نظامی خود حرکت خواهند کرد.
کوک در پایان یادداشت خود با اشاره به اینکه رؤسای جمهور پیشین آمریکا با وجود بررسی گزینه اقدام نظامی علیه ایران از ورود به جنگ خودداری کرده بودند، نوشت که ترامپ در نهایت وارد این مسیر شد و اکنون متحدان منطقهای واشنگتن باید خود را برای دورانی آماده کنند که آمریکا دیگر نقش محوری گذشته را در خاورمیانه ایفا نخواهد کرد.