آیا اورست واقعاً بلندترین کوه جهان است؟؛ چالشهای علمی در اندازهگیری «بام زمین»
برخلاف باور عمومی، لقب «بلندترین کوه جهان» لزوماً متعلق به اورست نیست؛ چرا که تعیین بلندترین نقطه زمین بستگی به این دارد که «پایه» اندازهگیری را کجا در نظر بگیریم. بر اساس معیارهای متفاوت علمی، علاوه بر اورست، کوههای «مونا کیا»، «مونا لوآ» و «چیمبورازو» نیز هرکدام ادعای قدرتمندی برای کسب این عنوان دارند.
به گزارش هممیهن آنلاین به نقل از اسپیسدیلی، اورست با تکیه بر معیار «ارتفاع از سطح دریا» و با ارتفاع ۸۸۴۸.۸۶ متر، جایگاه خود را به عنوان مرتفعترین نقطه خشکی تثبیت کرده است؛ اما علم جغرافیا نشان میدهد که واژههای «بالاترین» و «بلندترین» مفاهیم متفاوتی را در بر دارند.

مونا کیا؛ غول پنهان در اعماق
کوه «مونا کیا» در هاوایی، از دیدگاه «بلندترین از پایه تا قله» رقیب اصلی اورست است. قله این کوه تنها ۴۲۰۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد، اما با احتساب بدنه آن که در اعماق اقیانوس آرام امتداد یافته، ارتفاع کلی آن به ۱۰۲۱۱ متر میرسد؛ یعنی بیش از ۱.۳ کیلومتر بلندتر از اورست.
مونا لوآ؛ سنگینوزنِ فرو رفته در پوسته
در یک لایه فنیتر، سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS) اشاره میکند که اگر «پایه» را عمیقترین نقطه پوسته فرو رفته زیر یک آتشفشان در نظر بگیریم، «مونا لوآ» میتواند مدعی عنوان بلندترین کوه جهان باشد. جرم عظیم این آتشفشان پوسته اقیانوسی را به سمت پایین فشار داده و ساختار کامل آن را به ارتفاعی بسیار فراتر از قلههای دیگر میرساند.
چیمبورازو؛ دورترین نقطه از مرکز زمین
سومین چالش توسط «چیمبورازو» در اکوادور ایجاد میشود. به دلیل برآمدگی زمین در خط استوا، قله چیمبورازو با وجود ارتفاع کمتر از سطح دریا، در واقع دورترین نقطه سطح زمین از مرکز کره خاکی محسوب میشود؛ بهطوری که قله آن بیش از ۲۰۷۲ متر دورتر از قله اورست نسبت به مرکز زمین قرار دارد.
جمعبندی معیارهای اندازهگیری:
این تفاوت دیدگاهها نه یک تناقض علمی، بلکه ناشی از انتخاب «خطکش» اندازهگیری است:
- بالاترین نقطه از سطح متوسط دریا: اورست.
- بلندترین کوه از پایه (کف اقیانوس) تا قله: مونا کیا.
- بلندترین ساختار آتشفشانی با احتساب فرورفتگی پوسته: مونا لوآ.
- دورترین نقطه از مرکز زمین: چیمبورازو.
بنابراین، اورست همچنان به عنوان کوهی که سختترین شرایط ارتفاعی را برای کوهنوردان ایجاد میکند، جایگاه نمادین خود را به عنوان «بام جهان» در خشکی حفظ کرده است، اما واقعیتهای زمینشناختی نشان میدهد که زمین در اعماق اقیانوسها و در ابعاد هندسی خود، غولهای بلندتری نیز در دل دارد.