دو نکتۀ کلیدی در روایت همتی
تجربۀ سیاسی همتی این امید را میدهد که در وجه بوروکراتیک و فنی محدود نماند و از داراییهای آزاد شده به بازار تزریق و به تجار یا مستقیما به مصرف کننده کمک شود و بازی را از دست مدعیان بگیرند تا مردم حس کنند تفاوت از کجا تا به کجاست
روایت رییس کل بانک مرکزی از آغاز روند آزادسازی داراییهای بلوکه شدۀ ایران اگرچه نکات فراوانی دارد اما دو مورد آن بیشتر قابل تأمل است.
خبر اصلی آقای همتی این است: "در چارچوب تفاهمنامۀ ایران و آمریکا 12 میلیارد دلار از منابع مسدودی در مرحلۀ نخست آغاز خواهد شد و هم زمان صادرات نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی در دورۀ 60 روزۀ مذاکرات مشمول معافیت تحریمی خواهند بود. اقدامی که هزینههای نقل و انتقال مالی را کاهش می دهد و ظرفیت ارزی را تقویت میکند."
در وهلۀ اول باید از اصل اتفاق و از حضور رییس کل بانک مرکزی در هیأت مذاکره کننده استقبال کرد و به یاد آورد که مجلس فعلی چگونه او را از اریکۀ وزارت اقتصاد به زیر کشید و بازگشت او در قالب ریاست کل بانک مرکزی چگونه در این مقطع مفید واقع شده است.
این یادداشت اما به خاطر اشاره به دو نکتۀ دیگر است:
نخست این که عبدالناصر همتی گفته مبنای ما دربارۀ داراییها موافقتنامۀ ایران و آمریکا در سال 1402 است و همان چارچوب را مبنا قرار دادیم که بر اساس آن منابع آزاد شده برای واردات کالاهای اساسی و دارو هزینه شود.
بله. سال 1402 و در دوران ریاست جمهوری مرحوم ابراهیم رییسی و احتمالا اشاره او به توافق بر سر پول بلوکه شده در کره جنوبی بود که به قطر منتقل شد و به رغم تبلیغات گسترده نهایتا آزاد نشد هر چند احتمالا عملیات هفتم اکتبر در مهر 1402 اثر منفی داشت ولی به هر حال همتی از موافقتنامه ایران و آمریکا در آن مقطع سخن میگوید که احتمالا بر سر نوع استفاده بوده و ارجاع هوشمندانه همتی به آن میتواند به این خاطر باشد که نگویند ایران تعهد جداگانه و جدید داده و بدانند در زمان آقای رییسی نیز چنین قراری بوده تا به نفت در برابر غذا ترجمه و تفسیر و تحقیر نکنند و اساسا وقتی بیش از این مبلغ صرف واردات کالاهای اساسی و دارو میشود قید این دو مورد محدودیتزا نیست و پول را برای همین کار میخواستیم مثل این که بخشی از حقوق یا طلبمان از کسی را در قالب بن یا حواله برای کالاهایی دریافت کنیم که با آن پول می خواستیم بخریم.
اشاره به آن چارچوب سبب میشود رسانهها و محافل راستگرا دست از سر همتی بردارند و گیر ندهند چرا تن دادید و قسعلیهذا. چرا که چارچوب همان 1402 است و تندروها دوست ندارند بگویند که در 1402 هم در قبال تعهد یا توافق قرار بود آزاد شود و تازه نشد.
نکتۀ دوم اظهار رضایت رییس کل بانک مرکزی از واریز تمام وجوه درآمدی نفتی به حسابهای بانک مرکزی است. این گزاره در نگاه اول امری بدیهی به نظر میرسد اما وقتی بیشتر در آن درنگ کنیم درمی یابیم که در وضعیت تحریمی لابد این گونه نبوده است و شاید برخی از کارشکنیها در همین نهفته باشد.
تجربۀ سیاسی همتی این امید را میدهد که در وجه بوروکراتیک و فنی محدود نماند و از داراییهای آزاد شده به بازار تزریق و به تجار یا مستقیما به مصرف کننده کمک شود و بازی را از دست مدعیان بگیرند تا مردم حس کنند تفاوت از کجا تا به کجاست و توافق در زندگی و اقتصاد و معیشت که جاری شود لاف گزافها به مرور به زیان گویندگان تمام خواهد شد.