برزیل ـ اسکاتلند و زلزله مرگبار از ایران تا ونزوئلا

فوتبال بار دیگر در مرکز یک روایت عجیب قرار گرفته است؛ روایتی که از جام جهانی ۱۹۹۰ آغاز شد و حالا در جام جهانی ۲۰۲۶ دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است. برگزاری دو دیدار میان برزیل و اسکاتلند، هر دو هم‌زمان با وقوع زلزله‌هایی ویرانگر، باعث شده بسیاری این مسابقه را «نفرین‌شده» یا «بدیمن» بنامند؛ ادعایی که هرچند از نظر علمی پایه‌ای ندارد، اما از منظر آماری و روان‌شناسی اجتماعی توجه بسیاری را جلب کرده است.

ماجرا از ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ آغاز شد؛ روزی که برزیل و اسکاتلند در جام جهانی ۱۹۹۰ به میدان رفتند. هم‌زمان با برگزاری این مسابقه، زلزله مهیب رودبار و منجیل با قدرت ۷.۴ ریشتر شمال ایران را لرزاند و یکی از تلخ‌ترین فجایع طبیعی تاریخ کشور را رقم زد؛ حادثه‌ای که جان هزاران نفر را گرفت و صدها هزار نفر را بی‌خانمان کرد.

۳۶ سال بعد، تاریخ بار دیگر شباهتی عجیب را به ثبت رساند. در جریان دیدار برزیل و اسکاتلند در جام جهانی ۲۰۲۶، زلزله‌ای ۷.۵ ریشتری کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، را لرزاند؛ رخدادی که بنا بر گزارش‌های اولیه، خسارات گسترده و تلفات انسانی بر جای گذاشت.

شباهت این دو رویداد تنها به زمان برگزاری مسابقه محدود نمی‌شود. هر دو زمین‌لرزه از نظر بزرگی در محدوده ۷.۴ تا ۷.۵ ریشتر قرار دارند، هر دو در جریان یک مسابقه مشابه رخ داده‌اند و هر دو به فجایعی انسانی تبدیل شده‌اند. همین هم‌زمانی باعث شده بار دیگر این دیدار در شبکه‌های اجتماعی به سوژه‌ای داغ تبدیل شود.

با این حال، زمین‌شناسان تأکید می‌کنند چنین هم‌زمانی‌هایی صرفاً یک تصادف آماری است. زلزله‌ها حاصل حرکت صفحات تکتونیکی زمین هستند و هیچ ارتباطی با رویدادهای ورزشی، زمان برگزاری مسابقات یا نتایج فوتبال ندارند. آنچه ذهن انسان را به سمت چنین برداشت‌هایی سوق می‌دهد، پدیده‌ای شناخته‌شده به نام «تشخیص الگو» است؛ تمایل طبیعی مغز برای یافتن ارتباط میان رویدادهایی که در واقع مستقل از یکدیگر هستند.

در میان روایت‌های منتشرشده، یک نکته انسانی بیش از همه مورد توجه قرار گرفته است. در هر دو حادثه، گزارش‌هایی از نجات افرادی منتشر شده که هنگام وقوع زلزله مشغول تماشای مسابقه بوده‌اند و به دلیل بیدار بودن یا حضور در محیطی مناسب‌تر، فرصت خروج و فرار پیدا کرده‌اند. اگرچه این اتفاق نیز ارتباطی با خود مسابقه ندارد، اما نشان می‌دهد گاهی یک رویداد ورزشی می‌تواند به شکلی کاملاً اتفاقی، در سرنوشت برخی انسان‌ها نقش‌آفرین شود.

برزیل و اسکاتلند تنها ۹۰ دقیقه فوتبال بازی کردند، اما تقارن زمانی دو مسابقه با دو زلزله ویرانگر باعث شده این دیدار، بیش از آنکه با نتیجه‌اش در یادها بماند، با یکی از عجیب‌ترین هم‌زمانی‌های تاریخ ورزش شناخته شود؛ هم‌زمانی‌ای که شاید هیچ توضیحی فراتر از تصادف نداشته باشد، اما بدون تردید تا سال‌ها موضوع بحث و روایت خواهد ماند.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید