روایت یک تساوی که بوی پیروزی میداد؛ ایران چگونه مصر را به زانو درآورد اما سه امتیاز را نگرفت؟
ایران هر سه مسابقه مرحله گروهی را بدون شکست پشت سر گذاشت و برای نخستین بار در تاریخ، سه بازی متوالی در جام جهانی را بدون باخت به پایان رساند؛ رکوردی که پیش از این هرگز ثبت نشده بود.
تساوی یک بر یک ایران مقابل مصر شاید روی کاغذ نتیجهای عادی به نظر برسد، اما مرور جزئیات مسابقه تصویر کاملاً متفاوتی ارائه میدهد؛ دیداری که در آن تیم ملی ایران با وجود مالکیت کمتر، خطرناکتر، مؤثرتر و از نظر آماری به پیروزی نزدیکتر بود. اگر کمکداور ویدئویی گل شجاع خلیلزاده را مردود اعلام نمیکرد یا ضربه سر سعید عزتاللهی در واپسین ثانیهها چند سانتیمتر پایینتر به تور مینشست، اکنون از یکی از بزرگترین بردهای تاریخ فوتبال ایران در جام جهانی صحبت میکردیم.
مصر توپ را داشت، اما ایران موقعیتها را ساخت
آمار مالکیت توپ شاید در نگاه اول به سود مصر باشد؛ ۶۱.۳ درصد در برابر ۳۸.۷ درصد. مصریها همچنین با ثبت ۵۸۷ پاس و دقت ۸۷.۲ درصدی، جریان بازی را در اختیار داشتند و تلاش کردند با گردش مداوم توپ، ریتم مسابقه را کنترل کنند.
اما فوتبال همیشه با مالکیت تعریف نمیشود.
ایران با تنها ۳۶۷ پاس، توانست سریعتر به دروازه حریف برسد و حملاتش را با کیفیت بیشتری به پایان برساند. شاخص امید گل (xG) بهترین شاهد این ادعاست؛ جایی که ایران با ثبت عدد ۱.۹۴، بالاترین امید گل تاریخ خود در جام جهانی را به ثبت رساند. این یعنی کیفیت موقعیتهای شاگردان امیر قلعهنویی حتی از تیمی که بیش از ۶۰ درصد مالکیت توپ را در اختیار داشت، بالاتر بود.
دقت؛ برگ برنده شاگردان قلعهنویی
اگرچه مصر ۱۵ شوت و ایران ۱۳ شوت به سمت دروازه زد، اما تفاوت اصلی در کیفیت ضربات بود.
ایران چهار شوت در چارچوب داشت و دقت شوتهایش به ۳۰.۸ درصد رسید؛ در حالی که مصر تنها سه شوت در چارچوب ثبت کرد و دقت ضرباتش ۲۰ درصد بود. این اختلاف نشان میدهد حملات ایران کمتر، اما مرگبارتر بودند.
حتی در نبردهای تنبهتن نیز ملیپوشان ایران برتری محسوسی داشتند. نرخ موفقیت ۵۳.۴ درصدی در دوئلها و برتری ۵۷.۷ درصدی در نبردهای هوایی نشان میدهد ایران از نظر فیزیکی و جنگندگی، دست بالا را مقابل یکی از قدرتمندترین تیمهای آفریقایی داشت.
دفاعی که مصر را خسته کرد
شاید مهمترین ویژگی ایران در این مسابقه، عملکرد دفاعی سازمانیافته بود.
ملیپوشان ۲۳ تکل ثبت کردند که نزدیک به ۷۰ درصد آنها موفق بود؛ آماری که بهمراتب بهتر از مصر است. علاوه بر این، ایران ۳۲ دفع توپ و ۳۶ بازپسگیری توپ انجام داد تا مشخص شود ساختار دفاعی تیم، برنامه مشخصی برای متوقف کردن حملات حریف داشته است.
با وجود هشت کرنر مصر و ۳۴ ورود این تیم به محوطه جریمه، حاصل همه این فشارها تنها یک گل بود؛ موضوعی که نشان میدهد دفاع ایران، برخلاف تصور، عملکرد قابل قبولی ارائه کرده است.
دو صحنهای که میتوانست تاریخ را تغییر دهد
سرنوشت این مسابقه در چند ثانیه رقم خورد.
ابتدا شجاع خلیلزاده در شلوغی محوطه جریمه گل دوم ایران را به ثمر رساند؛ گلی که جشن صعود را روی سکوهای ورزشگاه سیاتل آغاز کرد، اما پس از بررسی طولانی VAR مردود شد.
هنوز شوک این تصمیم تمام نشده بود که سعید عزتاللهی با ضربه سری دقیق تیرک دروازه مصر را به لرزه درآورد. فاصله ایران با سه امتیاز، تنها چند سانتیمتر بود.
آماری که امید را زنده نگه داشت
ایران هر سه مسابقه مرحله گروهی را بدون شکست پشت سر گذاشت و برای نخستین بار در تاریخ، سه بازی متوالی در جام جهانی را بدون باخت به پایان رساند؛ رکوردی که پیش از این هرگز ثبت نشده بود.
از سوی دیگر، رامین رضاییان با سومین گل خود در جام جهانی، به تنهایی بهترین گلزن تاریخ ایران در این رقابتها شد و با چهار تأثیر مستقیم روی گلها (سه گل و یک پاس گل)، رکورد تازهای برای فوتبال ایران بر جای گذاشت.
تساویای که طعم شکست نداشت
در فوتبال مدرن، مالکیت توپ دیگر معیار اصلی برتری نیست؛ کیفیت خلق موقعیتها اهمیت بیشتری دارد و ایران دقیقاً در همین بخش از مصر بهتر عمل کرد.
شاگردان قلعهنویی شاید مالک توپ نبودند، اما مالک موقعیتهای بزرگ مسابقه بودند. آنها با ثبت بالاترین امید گل تاریخ فوتبال ایران در جام جهانی، عملکردی ارائه کردند که نشان میدهد این تساوی، بیش از آنکه حاصل برتری مصر باشد، نتیجه بدشانسی ایران بود.
اگر فوتبال فقط چند سانتیمتر با ایران مهربانتر بود، اکنون از پیروزی تاریخی برابر یکی از قدرتمندترین تیمهای آفریقا و صعودی رؤیایی صحبت میکردیم؛ اما حتی بدون آن گل و بدون آن ضربه سر، این مسابقه ثابت کرد تیم ملی ایران میتواند برابر تیمهای بزرگ جهان نه فقط مقاومت کند، بلکه از نظر فنی و آماری نیز آنها را تحت فشار قرار دهد.